Polska przychodnia psychologiczna w Jordanii

Przychodnia w Irbid /fot.SAMS

W miejscowości Irbid (ok. 20 km od granicy jordańsko-syryjskiej) funkcjonuje mała przychodnia psychologiczna, która pomaga uchodźcom z Syrii będącym po traumie wojny, zwłaszcza dzieciom. Przy wykorzystaniu funduszy polskiego programu „Pomoc humanitarna na Bliskim Wschodzie 2016" zwiększyliśmy skalę działalności przychodni (zatrudniliśmy więcej psychologów, zaangażowaliśmy 4 specjalistów z Polski i zwiększyliśmy zakres usług, także o szkolenia i warsztaty dla rodziców). W ramach projektu utrzymana będzie działalność całej przychodni, w rozszerzonej formie, przez okres 8 miesięcy, w trakcie których planujemy przyjęcie około 7 500 pacjentów. Wszystkie świadczone usługi będą bezpłatne. Dla najmłodszych pacjentów będą rozdawane także dary rzeczowe. Przychodnia nosi nazwę "Polska przychodnia psychologiczna w Irbid". W przychodni zatrudnionych jest 17 pracowników (w tym 10 psychologów, 2 terapeutów i 1 psychiatra).

Całkowity koszt projektu, to 827 420 zł, w tym 747 580 zł pochodzi z dotacji Ministerstwem Spraw Zagranicznych RP. Projekt rozpoczął się 1 kwietnia, a zakończy się 30 listopada 2016 r.

 

Jakiej pomocy udziela nasza Fundacja?

Wysłaliśmy w sumie pięć transportów z pomocą humanitarną - ok. 45 ton, które dotarły do porwincji Idlib, Hama i Damaszku (mapa), uczestniczyliśmy w finansowaniu dwóch ambulansów ze środkami medycznymi, wysłaliśmy ponad 1000 opakowań leków i 6160 środków opatrunkowych do punkutów medycznych w prowincji Idlib i Aleppo.

Uczestniczyliśmy również w zbiórce środków pieniężnych na różne cele pomocowe - m.in. budowę szpitala przy granicy turecko-syryjskiej i przeprowadzenie operacji mecycznych dla rannych uchodźców w Libanie.

Pomagamy rówież innym organizacjom w dotarciu z pomocą do Syryjczyków. Prezes Fundacji Wolna Syria w 2013 r. był członkiem Komisji Konkursowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP oceniającej projekty w ramach konkursu "Polska Pomoc Humanitarna na Rzecz Uchodźców Syryjskich w Libanie i Jordanii 2013".

Fundacja Wolna Syria jest otwarta na współpracę ze wszystkimi osobami i organizacjami, które chcą nieść pomoc Syryjczykom. Wierzymy, że współne działania są bardziej efektywne.

Fundacja Wolna Syria aktualnie zaangażowana jest w projekty realizowane na terenie Syrii. Najważniejszym projektem jest wsparcie finansowe i zakup wyposażenia dla oddziałów intensywnej opieki medycznej działających wewnątrz Syrii, w prowincjach Aleppo i Idlib. Punkty medyczne ze stanowiskami intensywnej opieki medycznej zostały założone przez oddział turecki Amerykańsko Syryjskiego Towarzystwa Medycznego (SAMS). W całej północnej Syrii jest obecnie zaledwie pięć punktów medycznych posiadających takie wyposażenie, co wobec ogólnej liczby ludności i trwających ciężkich bombardowań jest liczbą zdecydowanie niewystarczającą.

Taka sytuacja wymusza przewożenie rannych cywili, którzy są w stanie krytycznym do odległych szpitali w Turcji. Długi dystans, liczne punkty kontrolne, konieczność przenoszenia rannych przy granicy do karetek tureckich wydłużają całą podróż do kilku godzin. Wiele osób, zwłaszcza dzieci, umiera, bo nie wytrzymuje tej podróży po ratunek. Inni nawet na taką podróż już nie mieli szans. Fundacja Wolna Syria jest jednym z wielu partnerów SAMS uczestniczących w projekcie.

 

Nasze ostatnie akcje pomocy


 

grudzień 2014

pomoc świąteczna dla uchodźców przebywających w Polsce

październik 2014

 Nie zamykaj oczu

grudzień 2014 

Kolejne dary z Polski są już w drodze do Syrii!

 

Luty 2014

Pomoc z Polski szczęśliwie dotarła do Syrii

Listopad 2013

Droga pomocy

Co wysyłamy?

Nauczeni doświadczeniem z ostatnich wizyt w Syrii wiemy, że potrzeba pomocy jest ogromna i bardzo nagląca. Najważniejsze artykuły, które możemy wysyłać jako pomoc do Syrii to: leki (kupowane w Turcji), ubrania dziecięce, w tym buty, ubrania dla dorosłych, koce, śpiwory. Rzeczy mogą być używane ale muszą być CZYSTE. Dzieciom bardzo potrzebne są również zabawki, niewielkie i łatwe do utrzymania w czystości. Miś, samochodzik czy zwykłe pudełeczko kolorowej kredy na chwilę oderwą ich myśli od wojny i zniszczenia. Leki i żywność kupujemy tylko w Turcji (niższe ceny i oszczędność na kosztach transportu). 


Ile to kosztuje?

  • Rzeczy przekazywane są Fundacji bezpłatnie, jako dary.
  • Wysłanie 1 kg darów do Syrii kosztuje średnio 1,15 zł (koszt pakowania, transportu, przeładunku, odpraw celnych, fumigacji itd.). Te koszty pokrywane są ze środków wpłacanych na konto Fundacji.
  • 1 opakowanie lekarstwa kosztuje średnio 4 zł (lekarstwa kupujemy w Turcji po cenach hurtowych, ok.70% taniej niż w aptece w Polsce; przykładowo 1 opakowanie antybiotyku - jedna z najdroższych pozycji - kosztowało w Turcji 6 zł a odpowiednik w Polsce 21 zł).
  • Koszty własne działalności członków Fundacji pokrywane są z ich prywatnych pieniędzy (koszt przelotu i pobytu w Turcji, koszty dystrybucji na terenie Syrii itd.).

Inne polskie organizacje pomagające Syryjczykom 

1) Caritas Polska

2) Kulczyk Fundation

3) Polska Akcja Humanitarna

4) Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej

 

 

Wyniki działalności polskiej Kliniki w Jordanii w 2016 r.

fot. Marta Rybicka

 „Z wielką przyjemnością informujemy, iż uruchomiony dla syryjskich uchodźców projekt polskiej kliniki psychoterapii w Irbid okazał się wielkim sukcesem. Polska Klinika psychologiczna w Irbid we współpracy z FWS i parterem Projektu Syrian American Medical Society [SAMS] wprowadziła następujące formy usług w zakresie zdrowia psychicznego oraz wsparcia psychospołecznego:

•   Konsultacje i terapia psychologiczna;

•   Konsultacje i leczenie psychiatryczne;

•   Terapie grupowe dla dzieci, młodzieży, matek i ojców;

•   Prowadzenie treningów i szkoleń (także wewnętrznych dla kadry i wolontariuszy Kliniki).

Formy usług i programy

Usługi były świadczone w ramach specjalnie przygotowanych programów (9 programów prowadzonych w Klinice oraz badanie potrzeb i sytuacji beneficjentów w formie wizyt domowych).

Liczba świadczeń* z podziałem na programy pomocy psychologicznej

 

Typ programu pomocy

Płeć męska

Płeć żeńska

Razem

 

Konsultacje i leczenie psychiatryczne

370

322

692

 

Psychoterapia indywidualna

768

776

1 544

 

Warsztaty (prowadzone przez Klinikę)

478

908

1 386

 

Wizyty domowe (badanie potrzeb)

2 025

2 271

4 296

 

Program dla matek

0

2 246

2 246

 

Program dla dzieci

331

500

831

 

Program dla mężczyzn

412

0

412

 

Program dla młodzieży

308

88

396

 

Program dla inwalidów

37

0

37

 

Skierowania na usługi zdrowotne

106

67

173

 

Ogólna liczba beneficjentów programu

4 835

7 178

12 013

 * Świadczenie: działanie służące profilaktyce, zachowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia psychicznego jednego beneficjenta, wynikającego z procesu leczenia związanego z konkretnym programem pomocy psychologicznej.

 

W wyniku realizacji Projektu osiągnięte zostały następujące bezpośrednie rezultaty:

1) wynajęty został odpowiedni lokal pod działalność Kliniki,

2) pokryte zostały koszty mediów i koszty zakupu materiałów biurowych związanych działalnością Kliniki,

3) zapewniony został transport dla pracowników i beneficjentów Kliniki 5 dni w tygodniu przez okres 8 miesięcy,

4) powstało 10 programów pomocy psychologicznej,

5) zrealizowanych zostało 12 tysięcy świadczeń z zakresu opieki psychologicznej, w tym ponad 7 tysięcy w ramach oferowanych w Klinice programów terapeutycznych,

6) zatrudniona i przeszkolona została odpowiednia kadra (9 pracowników zajmującym się pomocą psychologiczno – psychiatryczną oraz 4 pracowników administracyjno-logistycznych),

7) zaangażowanych zostało w pracę Kiniki dwóch psychologów z Polski,

8) zapewniono beneficjentom leki o wartości 29 tys. USD,

9) dostarczono 770 sztuk podarunków dla najmłodszych pacjentów,

10) przeprowadzono 14 warsztatów dla społeczności lokalnej (w sumie 104 godz.),

11) przeprowadzone zostały dla personelu Kliniki odpowiednie szkolenia podnoszące ich kwalifikacje,

12) udzielono wsparcia (superwizji) placówkom pomocy psychologicznej w Syrii (w Ghouta i Daraa),

13) przygotowany został reportaż fotograficzny o działalności Kliniki,

14) wypromowany został polski program „Pomoc humanitarna na Bliskim Wschodzie 2016”,

15) dostarczono innym organizacjom i mediom informacji o sytuacji uchodźców w Jordanii i możliwościach udzielenia im pomocy,

17) rozdano 79 sztuk misi oraz 50 koszulek z napisem „polska pomoc”.

W wyniku podjętych działań w ramach Projektu można oczekiwać, iż zbudowany potencjał Kliniki będzie w dalszym ciągu służył uchodźcom i społeczności lokalnej w Irbid. Dzięki polskiemu programowi pomocy została zbudowana efektywna struktura organizacyjna Kliniki, podniesione zostały kompetencje jej personelu i przygotowany został kompleksowy program pomocy psychologicznej. Dzięki takiemu przygotowaniu pracy Kliniki mogła ona znaleźć sponsorów na sfinansowanie dalszej jej działalności po zakończeniu Projektu.

Długoterminowych rezultatów można także oczekiwać w związku z udzielonemu przez pracowników Kliniki wsparciu (w formie konsultacji i superwizji) ośrodkom pomocy psychologicznej na terenie Syrii (Ghouta i Daraa). Umożliwiło to efektywne wykorzystanie na terenie Syrii doświadczeń i metod pracy opracowanych w Klinice w Irbid. W pracach Kliniki zaangażowani byli, jako wolontariusze, Syryjczycy, którzy studiowali psychologię na Uniwersytecie w Irbid (Irbid University). Można więc oczekiwać, że zdobyta przez nich wiedza i doświadczenie w pomocy poszkodowanym w wojnie przełoży się na ich lepszą działalność w dziedzinie psychologii i leczenie różnych rodzajów zaburzeń psychologicznych już w Syrii po zakończeniu wojny. Daje to nadzieję na lepsze funkcjonowanie syryjskiego społeczeństwa po zakończeniu konfliktu.

W celu przybliżenia metod działania Kliniki poniżej zamieszczony został opis kilku stosowanych metod terapeutycznych w ramach różnych programów i celów ich realizacji. Najważniejszym i największym programem Kliniki był Program dla matek (2 246 beneficjentek).

Program dla matek - „Chcę żyć”

Program nakierowany był na nabycie umiejętności radzenia sobie z lękiem (uspokajania bicia serca, rozluźnienia, spokoju) i podniesienia poczucia własnej wartości, a także edukacji zdrowotnej i świadomości objawów niepokoju, jak również do określenia charakterystyki faz rozwoju u dzieci oraz poznaniu technik radzenia sobie z większością problemów behawioralnych u dzieci oraz roli pozytywnego wychowania jako alternatywy dla kar i podniesienia umiejętności komunikacyjnych rodziny.

 

 Program dla matek - „Dom pełen pokoju”

Program miał na celu utrzymanie stabilności i równowagi syryjskiej rodziny po bolesnym doświadczeniu poszukiwania azylu, identyfikowanie sposobów rozwiązywania problemów, uczenie się skutecznych umiejętności komunikacyjnych i świadomości poprzez model udanych relacji rodzinnych.

Program dla matek - „Sztuka życia”

Był przeznaczony do leczenia objawów lęku i depresji poprzez podniesienie wewnętrznej wartości człowieka. Szkolenia dotyczyły umiejętności życiowych matek, które podnosiły ich psychiczną elastyczność. Terapie zwiększały umiejętności kobiet w zakresie dbania o siebie i kierowania własnym życiem, a przez to zwiększały ich możliwości pomocy osobom wokół nich.

Program dla matek - „Umiejętności radzenia sobie z adolescentem”

Program miał na celu zidentyfikowanie rozwojowych charakterystyk tego etapu, tego jakie są psychologiczne źródła napięcia dla nastolatków oraz znaczenie wczesnej interwencji i edukacji psychologicznej i społecznej młodzieży, rozwoju umiejętności skutecznego komunikowania się z nastolatkiem oraz rozumieniu problemu wczesnych małżeństw i rozpoznawania jego negatywnych skutków.

 

Warsztaty dla matek:

1 - Jak mogę zmienić swoje życie

Warsztaty te poświęcone były rozwojowi w zakresie samooceny i osobistych wartości, psychologicznych i społecznych, które są odzwierciedlone na rodzinie jako całości, zawierały interaktywne ćwiczenia i działania kończące się ćwiczeniem spokojne serce.

2 - Świadomość molestowania seksualnego dzieci

Warsztaty miały na celu określenie etapów rozwoju psychoseksualnego dzieci, oraz objawów molestowania seksualnego. Na warsztatach wyjaśniano co to jest molestowanie, prezentowane były metody wczesnego zapobiegania i ochrony przed molestowaniem i omawiano co należy zrobić, gdy odkryto występowanie molestowania.

3 - Przemoc i przyszłość dzieci

Warsztat miał na celu określenie pojęcia przemocy wobec dziecka, jakie są rodzaje i formy przemocy, jego przyczyny, jakie są skutki przemocy wobec dzieci i w jaki sposób można powstrzymać przemoc wobec dziecka w odniesieniu do Konwencji praw dziecka.

4 – Bezsenność

Warsztaty maiły na celu określenie etapów snu, odróżnianie bezsenności i trudności ze snem oraz znaczenia dobrego snu w nocy dla fizycznego i psychologicznego funkcjonowania.
   

Program dla adolescentów

Program został zaprojektowany w oparciu o wyniki badań i wizyt domowych. Miał na celu redukcję objawów lęku i nieprzystosowania u młodzieży, jak również promowania rozwoju ich pozytywnego potencjału, zdrowia, oraz świadomości psychologicznej i społecznej. Program składał się z ośmiu sesji, połączonych z dwoma sesjami edukowania rodziców.

Występujące objawy problemów psychologicznych

Wśród dzieci będących pacjentami Kliniki najwięcej symptomów związanych było z doświadczaniem urazu lub traumy psychicznej (48% dzieci), na miejscu drugim znalazły się inne zaburzenia lękowe związane z brakiem bezpieczeństwa (34%), 9% prezentowało objawy zaburzeń zachowania i kolejne 9% dzieci miało problemy społeczne, związane z przystosowaniem się do nowych warunków życia.

Symptomy i zaburzenia prezentowane przez dzieci będące pacjentami Kliniki

 Do najczęstszych kategorii lęku i zaburzeń zidentyfikowanych wśród beneficjentów należały:

  • Lęk separacyjny to doświadczanie nadmiernego dla danej fazy rozwojowej lęku i niepokoju związanego z oddzieleniem od domu lub osób znaczących. Dzieci z taką dolegliwością często nadmiernie martwią się o zdrowie i bezpieczeństwo ich rodziców, mają problemy z zasypianiem bez rodziców, skarżą się na bóle brzucha i bóle głowy, co może manifestować się odmową pójścia do szkoły. Dzieci te na początku zajęć mają obawę przed oddzieleniem się od matki, kurczowo przywierają do matki, pojawia się u nich szereg symptomów somatycznych. Wśród syryjskich uchodźców problem ten występuje także u rodzica w związku z lękiem oddzielenia się od dziecka.
  • Uogólnione zaburzenie lękowe charakteryzuje przewlekłe, nadmierne i niekontrolowane zmartwienie. Obawy mogą odnosić się do przyjaciół, rodziny, zdrowia, bezpieczeństwa, i/lub przyszłości. Rozpoznanie uogólnionego zespołu lęku wymaga również obecności co najmniej jednego z objawów somatycznych, takich jak napięcie mięśniowe lub trudności ze snem. Dziecko takie może być ogólnie napięte i niepewne, może doszukiwać się zagrożeń w coraz to nowych problemach. Wymaga cierpliwego udzielania informacji. Pomocna może być edukacja w zakresie technik oddechowych i relaksacyjnych. Dla tych dzieci stworzono w Klinice specjalny program „Mądre serce”, w trakcie którego dzieci mogą nauczyć się radzić sobie ze swoim niepokojem na różnych poziomach.
  • Fobia specyficzna: oznacza intensywny strach wobec określonego obiektu lub sytuacji; często towarzyszy mu unikanie przedmiotu lub sytuacji. Aby odróżnić między rozwojowym i normalnym strachem a konkretną fobią, trzeba rozważyć wiek, nasilenie objawów i stopnień pogorszenia funkcjonowania. W porównaniu do normalnych lęków, fobie są nadmierne, trwałe i nieprzystosowawcze. Najskuteczniejszą terapią w Klinice w przypadku występowania objawów tego rodzaju fobii okazały się programy edukacyjne dotyczące typowego i zaburzonego rozwoju dziecka oraz specyfiki zaburzeń lękowych połączone z metodami wspierania rozwoju dziecka.
  •  Dzieci i młodzież z fobią społeczną charakteryzuje często strach lub dyskomfort w sytuacjach ekspozycji społecznej. Ci młodzi ludzie obawiają się negatywnych ocen ze strony innych i martwią się, że zrobią coś żenującego, głupiego, lub nieadekwatnego w takich miejscach jak klasa, restauracja czy zajęcia sportowe. Program dla młodzieży był m.in. ukierunkowany na wsparcie młodzieży z tymi objawami.
  • Młodzież z agorafobią unika lub czuje duży dyskomfort w miejscach, z których nie mogą uciec lub uzyskać pomocy. Agorofobia może występować samodzielnie lub z atakami paniki. Typowe sytuacje stresowe dla agorofobików to tłum, czekanie w kolejce, przerwa w szkole, centra handlowe; zamknięte miejsca (jak winda), otwarte miejsca (jak parki), podróże (głównie ze względu na transport publiczny), obozy czy wycieczki i zajęcia poza domem. Dla identyfikacji i zwalczania tych objawów cenna była współpraca z rodzicami.

  • Zaburzenia Obsesyjno-Kompulsywne (OCD) obejmują powtarzające się obsesje lub czynności przymusowe, które są czasochłonne i powodują znaczne cierpienia i dystres. Obsesje to powtarzalne, natrętne myśli, które często odnoszą się do obaw związanych z czystością, nadmiernymi wątpliwościami, motywami seksualnymi lub agresywnymi, chęcią zniszczenia (np. jednego z rodziców). Kompulsje to powtarzające się czyny, akty lub aktywności mentalne, których celem jest redukcja lub uśmierzenie niepokoju i cierpienia spowodowanego przez obsesyjne myśli (np. obsesyjne mycie rąk z powodu „nieczystych” myśli). Osoby z zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym opierają się, przynajmniej na początku, wykonywaniu swoich kompulsji. Kiedy są spokojne, wydają się im one bezsensowne. Jednak, gdy wraca lęk, moc redukowania niepokoju, jaką ma rytualne, kompulsyjne zachowanie, wydaje się nie do odparcia. Cierpienie odczuwane przez ludzi z tym zaburzeniem psychicznym wynika częściowo z ich frustracji, związanej ze świadomością irracjonalności lub przesadnego charakteru ich obsesji, przy jednoczesnej niemożności ich wyeliminowania

Zaburzenia te częściej występowały u młodzieży niż u dzieci, a zwłaszcza u osób z traumatycznymi doświadczeniami związanymi z uchodźctwem. Skuteczne w tym względzie były wprowadzony przez Klinikę program dla młodzieży rozwijający umiejętności radzenia sobie z lękiem, rozwiązywaniem konfliktów, asertywnością i tworzeniem grup wsparcia.

  • Zespół Stresu Pourazowego (PTSD) może wystąpić, gdy osoba doświadczyła lub była świadkiem niespodziewanego, zagrażającego życiu wydarzenia (lub narażającego życie osoby bliskiej). Dziecięcy Zespół Stresu Pourazowego (Child Traumating Stress) występuje, kiedy dzieci lub młodzież narażone są na traumatyczne sytuacje i wydarzenia, które przekraczają ich możliwości poradzenia sobie z tym, czego doświadczają

W wypadku ofiar wojny lub świadków drastycznych zdarzeń objawy PTSD występowały w trzech kategoriach, opisanych jako:

1) uporczywe doświadczanie traumy w snach, powtarzających się wspomnieniach, skojarzeniach (wtargnięcia);

2) emocjonalne odcięcie się od negatywnych doświadczeń (odrętwienie), izolacja w relacjach z osobami bliskimi i dalszym otoczeniem, wycofanie się z wcześniejszych aktywności;

3) nadreaktywność (nadpobudliwość), nadmierne pobudzenie emocjonalne skutkujące zaburzeniami snu, trudnością w koncentracji uwagi i zakłóceniem funkcji poznawczych, niekiedy z widocznym regresem w rozwoju.

Pacjenci z objawami PTSD najczęściej kierowani byli na terapie indywidualne.

  • Zaburzenia nastroju, a przede wszystkim depresja, którą charakteryzuje występowanie przez dłuższy czas (od 2 miesięcy do kilku lat) takich objawów jak:
  • obniżenie nastroju lub dysforia (dysforia- zaburzenia nastroju ze skłonnością do drażliwości, agresji i wybuchowości nieadekwatnej do sytuacji) występujące codziennie przez przeważającą część dnia odczuwana subiektywnie i dostrzegana przez otoczenie,

  • znaczne ograniczenie zainteresowań wszystkimi czynnościami oraz brak odczuwania przyjemności związanej z ich wykonywaniem,

  • spadek lub wzrost masy ciała minimum 5% w ciągu miesiąca lub codzienny wzrost lub spadek apetytu,

  • utrzymująca się bezsenność lub nadmierna senność,

  • spowolnienie lub podniecenie ruchowe,

  • uczucie zmęczenia,

  • poczucie nieuzasadnionej winy, obniżenie poczucia własnej wartości,

  • obniżenie sprawności myślenia, zaburzenia uwagi i koncentracji, niemożność podjęcia decyzji,

  • nawracające myśli o śmierci, myśli samobójcze realizowane bądź nie.

    Pacjenci z objawami depresji zależnie od intensywności występowania objawów brali udział w terapiach grupowych lub indywidualnych, przypisywane były im odpowiednie leki, a w niektórych przypadkach kierowani byli na konsultacje psychiatryczne oferowane w Klinice.

Wśród dorosłych pacjentów Kliniki procentowy udział poszczególnych zaburzeń wyglądał inaczej niż u dzieci. W populacji dorosłych zaburzenia nastroju, zaburzenie potraumatyczne oraz zaburzenia adaptacji były o wiele częściej doświadczane niż w grupie dzieci. Dlatego często niezbędna była –oprócz grupowych form interwencji – indywidualna pomoc psychologiczna i farmakologiczna. Złagodzenie objawów depresji i lęku u rodzica oraz wyposażenie go w odpowiednią wiedzą i umiejętności pozwalało na zapewnienie także dziecku życia w bezpieczniejszych i bardziej stabilnych warunkach. W wyniku tego dzieci mogły mieć także zdrowsze relacje z rówieśnikami, lepsze osiągnięcia w szkole, podwyższone poczucie własnej wartości i ogólnego zadowolenia z życia.                                                                        

Częstość występowania symptomów różnego rodzaju zaburzeń u dorosłych

 

 

Sfinansowanie leków dla pacjentów Kliniki

W okresie trwania Projektu beneficjenci mogli liczyć na uzyskanie darmowych leków przepisywanych przez psychologów i psychiatrę pracujących w Klinice. SAMS (parter Projektu) pokrył koszty leków o wartości 21 017 JOD (29 685 USD). Był to wkład finansowy partnera do Projektu.

 

Metody oceny potrzeb beneficjentów i działań Kliniki

Etap I - Ocena adekwatności zaproponowanego programu

Ocena programu dokonywana jest przez psychologów na podstawie analizy sytuacji i stanu beneficjentów. Taka analiza była możliwa dzięki prowadzonym wizytom domowym u potencjalnych beneficjentów.

Analiza sytuacji społeczności uchodźczej i przyjmującej dokonywana była na podstawie kwestionariusza wypełnianego przez odpowiednio przygotowanych wolontariuszy i pracowników Kliniki na podstawie zadawanych badanym osobom pytań.

Przykładowo w przypadku dzieci wolontariusze dążyli do ustalenia czy dziecko:

- obawia się separacji od rodzica,

- było świadkiem przemocy,

- boi się ciemności,

- boi się obcych,

- czerwieni się i/lub trzęsie przy obecności nieznajomych,

- boi się zwykłych rzeczy,

- wstydzi się w sytuacjach społecznych,

- narażone było na ośmieszenie,

- bywa często zazdrosne,

- ma poczucie mniejszej wartości,

- cierpi z powodu braku bliskości emocjonalnej,

- było ofiarą bicia,

- doświadczyło użycia wobec niego wyzwisk w czasie rozmów,

- charakteryzuje upór,

- jest bardzo płaczliwe,

- waha się przy każdej czynności,

- spotyka się z akceptacją jeśli chodzi o wyrażane uczucia,

- umie nawiązywać przyjaźnie,

- może liczyć na zrozumienie i pomoc w rozwiązaniu różnych problemów,

- jest pewne siebie,

- jest codziennie przytulane.

Etap II – Ocena skuteczności metod terapeutycznych

Stan beneficjentów oceniany był w Klinice za pomocą kwestionariusza wypełnianego przed przystąpieniem rodzica lub dziecka do programu oraz po jego zakończeniu. Dotyczyło to jednak sesji terapeutycznych w ramach programów dla dzieci i matek. Ta metoda nie była stosowana w programach dla mężczyzn, nastolatków oraz beneficjentów warsztatów.

Kwestionariusz dotyczący dziecka zawierał kategorie oceny częstości występowania symptomów zaburzeń oraz częstość pozytywnych i negatywnych zachowań.

W kartotece każdego dziecka będącego pacjentem Kliniki stosowano system punktacji, w którym badane były 25 symptomów opisujących stan psychiczny. Każdemu objawowi przypisywana była punktacja dotycząca intensywności/częstości jego występowania (od 1 do 4 punktów).

W związku z tym im bliżej 100 punktów była ocena końcowa tym intensywniejsze były symptomy zaburzeń psychicznych u pacjenta. Następnie po ukończeniu cyklu terapii ponownie pacjent był oceniany i dzięki temu można było stwierdzić stopień poprawy (wyrażony w punktach lub procentowo).

Zgodnie z wynikami uzyskanymi przez zespół prowadzący zajęcia dla dzieci na podstawie wspomnianych kwestionariuszy stwierdzono, że stan 91.5% pacjentów poprawił się, a stan 8,5% pacjentów pogorszył się mimo terapii. Średnia poprawa wynosiła 14,2 punktów (co wyrażone w procentach stanowiło ok. 20% poprawę w stosunku do stanu sprzed podjęcia terapii). Poprawę doprowadzająca do sytuacji normalnej (poniżej 50 punktów) stwierdzono w przypadku 36,2% pacjentów. Zakres poprawy w indywidualnych ocenach wynosił od 0 do 54 punktów. Generalnie im wyższy był wyjściowy poziom lęku, tym wyższy był stopień uzyskanej poprawy (np. z 92 na 44), najmniejszy stopień poprawy uzyskano u dzieci, u których wyjściowy poziom lęku był niski (np. z 54 na 50 lub z 48 na 45). Poprawa u dzieci proporcjonalna była do stopnia ich świadomości występujących u nich objawów i umiejętności nazywania emocji.

Przy zbieraniu danych o wynikach terapii zaoferowanych dorosłym pacjentom Kliniki występował problem ochrony ich prywatności i wstydu, jaki często przeżywali przychodząc po pomoc psychologiczną. Informacje i ocena stanu osób dorosłych opierała się na ich ogólnej diagnozie psychologa, a nie samoocenie, a zatem metodologicznie nie są to w pełni obiektywnie dane. Podobny problem dotyczył również grupy nastolatków.

Uproszczony system punktacji, na podstawie którego psycholog mógł ocenić stan pacjenta był stosowany w programach oferowanych kobietom. Wyniki ocen psychologów wskazują na eliminację zaburzeń w zadowalającym stopniu u 52% pacjentek, u 12% pacjentek osiągnięty został stan graniczny, w którym zaburzenia występują w łagodnej formie, a u 36% pacjentek poprawa była niewystarczająca i zlecona była dalsza terapia lub leczenie.

W przypadku mężczyzn i nastolatków nie był stosowany system punktacji, a wyniki terapii oceniane były przez psychologów. Na podstawie diagnozy psychologa podejmowana była decyzja o zaproponowaniu beneficjentowi dalszej terapii, zmiany formy terapii lub uznaniu dalszej pomoc psychologa za niekonieczną.

Ponadto, Klinika prowadziła zapiski tzw. „historii sukcesu”, które są opisem ewolucji sytuacji życiowej pacjentów w związku z korzystaniem z usług Kliniki opisane ich własnymi słowami. Zapiski co do istoty były częścią terapii. Pozwalały pacjentowi samemu ocenić własną sytuację przed i po podjęciu terapii. Stanowiły one również dokumentację historii pacjenta i występujących u niego zaburzeń psychologicznych.

Przykład:

„Jestem matką, mam 36 lat, jestem wdową z trójką dzieci, mój mąż zginął na wojnie w Syrii 3 lata temu,. Przez trudną sytuację, w jakiej znajdują się tu w Jordanii uchodźcy, miałam ogromne trudności, aby się przystosować i wychowywać trójkę moich dzieci. Do SAMS trafiłam, dzięki ich wizycie domowej. Zaproponowali, żebym z dziećmi przyłączyła się do ich programu. I rzeczywiście spróbowałam zmniejszyć swoje napięcie psychiczne, które niszczyło moje dzieci i moje życie dzień po dniu.

Na początku programu, jedyny sposób, w jaki obchodziłam się ze swoimi dziećmi, to było bicie ich aż do krzywdy, uszkodzenia, bez świadomości i bez kontroli, zawsze jak było mi ciężko. Mój stan psychiczny był coraz gorszy, moich dzieci również. Żeby być szczerą, nie wierzyłam nigdy w pomoc psychologiczną, ale po wzięciu udziału w programie „Chcę żyć” z grupą z kliniki, zaczęłam zauważać, że inaczej obchodzę się z uczuciem złości i zmartwieniami. Zaczęłam obchodzić się z uczuciami łagodniej, od pierwszej sesji przestałam bić moje dzieci, zaczęłam poznawać je od nowa, jakbym je dopiero urodziła i zaczęłam dotykać ich małe twarze bez uczucia winy i ciężaru. Zaczęłam uśmiechać się, kiedy one się uśmiechały, bez strachu, grozy i lęku przed jutrem. Ich zachowanie zmieniało się i ich możliwości ekspresji i poczucia bezpieczeństwa stały się lepsze, bo one także brały udział w programie „Mądre serce”

Dziękuję zespołowi treningów dla matek i dzieci za ich ludzkie traktowanie drugiego człowieka

Przez całe życie będę wam wdzięczna

Chcę żyć z moimi dziećmi, bardzo chcę”

Etap III

Trzy miesiące po terapii wolontariusze lub pracownicy Kliniki ponownie komunikują się z osobami, które były beneficjentami Kliniki, przeważnie telefonicznie. Ma to na celu próbę stwierdzenia czy u byłego pacjenta ponownie pojawiły się pewne objawy. Ta forma komunikacji zazwyczaj jest wystarczająca ze względu na zdobytą przez beneficjenta wiedzę o występujących u niego objawach psychologicznych w trakcie terapii w Klinice.

Dzięki temu, że równolegle do programów dla dzieci prowadzone były zajęcia dla matek i ojców (zwykle w osobnych grupach) rodzice także mieli szansę na poświęcenie sobie uwagi, spotkanie się z innymi, doświadczenie akceptacji i empatii, naukę rozwiązywania konfliktów i radzenia sobie z problemami wychowawczymi, radzenie sobie z emocjami i stresem, a także relaks i odpoczynek.

Wyniki tych oddziaływań przedstawione są w formie opisowej, system punktowy okazał się w tym przypadku nieskuteczny (inaczej niż w przypadku dzieci). Wynika to z faktu, że dorośli dłużej borykają się ze swymi problemami. Wydarzenia wojny i ucieczka z domu pozostawiły głębszy ślad na ich psychice, dlatego potrzebna dla nich jest znacznie dłuższa pomoc, by wyniki pracy grupowej i indywidualnej się utrzymały.

 

Wsparcie działalności Kliniki przez psychologów z Polski

W dniach 9-19 maja 2016 w polskiej Klinice psychologicznej w Irbid pracowało dwóch psychologów z Polski. Celem ich pracy było dookreślenie zakresu potrzeb efektywnego funkcjonowania placówki oraz podwyższenie kwalifikacji pracowników Kliniki w zakresie pomocy psychologicznej.

Realizując swoje zadanie eksperci z Polski:

  1. Zapoznali się z kwalifikacjami kadry – ich wiedzą, umiejętnościami i postawami wobec beneficjentów, co pozwoliło na określenie zakresu potrzeb szkoleniowych;

  2. Przeprowadzili weryfikację merytoryczną i zaproponowali zmiany w realizowanych przez zespół programach wsparcia i poradnictwa psychospołecznego zarówno na poziomie indywidualnym, jak i grupowym;

  3. Przeprowadzili konsultację merytoryczną dotyczącą ankiety używanej przez wolontariuszy w trakcie wizyt domowych. Zaproponowane zostały zmiany w celu zwiększenia jej adekwatności do zmieniających się warunków oraz zmian wprowadzanych w klasyfikacji chorób i zaburzeń psychicznych (DSM V);

  4. Zorganizowali konsultacje psychologiczne dla pracowników Kliniki, (10 sesji indywidualnych z pracownikami i wolontariuszami);

  5. Przeprowadzili 8 bezpośrednich konsultacji małżeńskich dla pacjentów i pacjentek;

  6. Przeprowadzili superwizję indywidualną i grupową dla personelu Kiliniki – rozszerzenie posiadanych kompetencji, zmniejszenie ryzyka nieskutecznych interwencji: 2 sesje grupowe, i 12 sesji indywidualnych, na których superwizowanych było w sumie 17 przypadków udzielenia pomocy psychologicznej pacjentom;

  7. Przeprowadzili warsztaty z technik relaksacyjnych dla pracowników Kliniki, warsztaty z zasad pierwszego kontaktu dla wolontariuszy wizyt domowych oraz warsztaty z neuropsychologicznych podstaw zmiany dla zespołu Kliniki oraz gości z innych organizacji, które współpracują z Kliniką– rozszerzenie wiedzy i umiejętności, wzrost kompetencji;

  8. Nawiązali kontakty z przedstawicielami innych organizacji działających w regionie Irbid, które mogą wspomóc działania Kliniki (Norwegian Red Cross, Jordan River Foundation, UNHCR, American Foundation Zakat; ACTED);

  9. Uzgodnili z personelem Kliniki jakie działania są niezbędne do usprawnienia funkcjonowania placówki w celu realizacji zadań zakładanych w Projekcie.

Eksperci z Polski ustalili następujące kierunki działań dla Kliniki, które mogłyby podnieść jakość świadczonych usług:

  • Wsparcie kompetencji zawodowych zespołu – warsztaty z komunikacji, podstawowych umiejętności pomagania, pierwszej pomocy psychologicznej, prewencji wypalenia zawodowego, terapii traumy, przemocy w rodzinie, przemocy wobec kobiet, wykorzystania seksualnego oraz cyberprzemocy;

  • Umożliwienie psychologom korzystania z konsultacji i superwizji doświadczonych psychologów;

  • Rozszerzenie współpracy z organizacjami działającymi na terenie Irbid i w północnym regionie Jordanii;

  • Umożliwienie, w większym zakresie, udzielania bezpośredniej i pośredniej (przez Internet, telefon) pomocy psychologicznej uchodźcom syryjskim w miejscu ich pobytu (sesje indywidualne, interwencje kryzysowe, konsultacje; warsztaty edukacyjno-psychoprofilaktyczne);

  • Podjęcie się działań na rzecz społeczności przyjmującej w postaci warsztatów i szkoleń adresowanych do Jordańczyków (nauczycieli, lekarzy, pracowników lokalnych organizacji oraz ich beneficjentów);

  • Dostosowanie ankiety wizyt domowych do zmieniającej się sytuacji syryjskich uchodźców przebywających w Jordanii.

 

Rozwój świadomości uchodźców – w tym kobiet i dzieci, w wybranych dziedzinach

Potencjalni beneficjenci byli informowani o oferowanych przez Klinikę usługach poprzez wizyty domowe. Była to bardzo udana strategia komunikowania się, ponieważ nie tylko pełniła funkcję informacyjną o działalności nowopowstałej Kliniki, ale także stwarzała możliwość zbierania informacji o warunkach życia uchodźców i ich problemach oraz ewaluacji rezultatów świadczonych usług. Na tej podstawie opracowane zostały, a później zmodyfikowane programy terapii. Został zatem wypracowany, a w późniejszym etapie udoskonalany model pracy Kliniki. Przed uruchomieniem Projektu, w fazie przygotowania programów, przeprowadzono 4 189 wizyt domowych, a w trakcie trwania Projektu przeprowadzono 4 296 wizyt.

W Klinice były prowadzone zajęcia tematyczne dla zaproszonych grup beneficjentów (higiena, edukacja, przemoc domowa, wczesne małżeństwo, praca, wyzysk). Miały one za zadanie zachęcić osoby, u których odbyły się wizyty domowe do skorzystania z usług Kliniki. Zajęcia pozwalały beneficjentom poznać, oprócz tematu głównego zajęć, personel Kliniki oraz zrozumieć zakres i charakter świadczonych przez nich usług. Personelowi Kliniki zaś takie spotkania pozwalały na wyłonienie grup osób, które mogłyby potrzebować pomocy psychoterapeutycznej w związku z pewnymi zauważonymi lub zgłoszonymi dolegliwościami. Z tej formy wsparcia skorzystało w sumie 1386 osób w tym 478 mężczyzn i 908 kobiet.

Dzięki wizytom domowym oraz zajęciom możliwe było także bezpośrednie i szybkie kierowanie beneficjentów do odpowiednich usług psychologicznych, medycznych, źródeł pomocy materialnej, agencji pracy czy ośrodków edukacji, a w szczególnych przypadkach także do UNHCR.

 


 

 

Pomoc uchodźczyniom po doświadczeniu przemocy ze względu na płeć

 fot. Maciej Moskwa

Fundacja Wolna Syria wraz z partnerskimi organizacjami rozpoczęła realizację projektu „Pomoc uchodźczyniom po doświadczeniu przemocy ze względu na płeć”. Przedsięwzięcie to jest odpowiedzią na potrzebę szczególnego traktowania kobiet i dziewcząt-uchodźczyń. Jego celem jest stworzenie dla nich w Polsce systemu wsparcia i skutecznych mechanizmów pomocy po doświadczeniu przemocy ze względu na płeć (seksualnej, fizycznej i psychologicznej) na każdym etapie uchodźctwa.

Projekt obejmuje:

  • Szkolenia dla pracowników i pracowniczek ośrodków dla uchodźców, organizacji pozarządowych, jednostek pomocy społecznej, służby zdrowia oraz służb mundurowych (Policji i Straży Granicznej).
  • Wydarzenia z udziałem Syryjek i Syryjczyków oraz osób bliskich społeczności syryjskiej w Polsce. Ich celem jest zbudowanie aktywnej grupy, która będzie prowadziła działania informacyjne i wspierała kobiety-uchodźczynie, przyjeżdżające do naszego kraju.
  • Stworzenie bazy danych, zawierającej dane kontaktowe do osób, które mogłyby pomóc w działaniach wspierających uchodźczynie po doświadczeniu przemocy ze względu na płeć. Z bazy będą korzystać pracownicy instytucji publicznych i organizacji pozarządowych.
  • Stworzenie materiałów informacyjnych skierowanych do społeczeństwa przyjmującego.
  • Stworzenie materiałów informacyjnych dla uchodźczyń na temat przemocy ze względu na płeć w języku arabskim. 

Kontakt:  Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi.

Lider projektu: Fundacja Wolna Syria

Partnerzy projektu: Fundacja Autonomia, Fundacja Feminoteka, Fundacja Inna Przestrzeń, Stowarzyszenie dla Ziemi, Stowarzyszenie Kobiet Konsola oraz Towarzystwo Interwencji Kryzysowej.

Projekt realizowany w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

 

Kryzys uchodźczy – co robić

Bernadett Szabo / Reuters (http://www.theatlantic.com)

Przez Europę wędruje pieszo tysiące nieszczęśników szukających miejsca, gdzie zostaną przyjęci i gdzie będą mogli żyć bezpiecznie. Przez morze dotarli do Włoch i Grecji. Przeszli już Bałkany i stoją na granicy Węgier. Ich obecność budzi reakcje skrajne: od współczucia i chęci pomocy po lęk i wrogość. Postaramy się w kilku prostych punktach wskazać, co każdy z nas może zrobić w obliczu tej sytuacji.

Co robić?

  1. Pomóc uchodźcom w kraju pochodzenia tak, aby nie byli zmuszeni do porzucenia domu.
  2. Pomóc uchodźcom w drodze. Aby mogli doczekać rozwiązania kryzysu, muszą przeżyć.
  3. Pomóc uchodźcom w kraju, do którego dotrą. Potrzebują zarówno pomocy doraźnej, jak i długofalowej.
  4. Przeciwstawiać się fali pogardy i nienawiści w stosunku do uchodźców i migrantów we własnym otoczeniu.
  5. Naciskać na polityków i decydentów i domagać się rozwiązań systemowych.

 

1. Pomoc w kraju pochodzenia
Na pomoc uchodźcom w krajach pochodzenia, zanim porzucili domy, mieliśmy bardzo dużo czasu. W Syrii 4 lata, w Sudanie Południowym 12 (czy ktoś pamięta jeszcze słowo Darfur?), w Somalii całe dekady. Czas ten w większości został zmarnowany, prowadząc wprost do apogeum obecnego kryzysu. Nie znaczy to, że nie ma tam nic do zrobienia. W każdym z tych krajów działają polskie organizacje humanitarne. W przypadku Syrii organizacje takie jak PAH i PCPM są obecne wśród Syryjczyków w Libanie i Jordanii. Fundacja Wolna Syria działa wśród osób przesiedlonych wewnętrznie na terenie Syrii, choć dostęp do nich jest uzależniony od przebiegu walk i często niemożliwy przez długi czas. Na terenie Syrii bardzo skutecznie działa Syryjsko Amerykańskie Towarszystwo Medyczne (SAMS), które w warunkach wojny domowej prowadzi sieć kilkudziesięciu szpitali polowych. Fundacja Wolna Syria jest partnerem SAMS.

Aby włączyć się w działania na tym etapie, kliknij:

Fundacja Wolna Syria

Polska Akcja Humanitarna

Syrian American Medical Society

Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej

Wpłać datek na UNHCR

 

2. Pomoc uchodźcom w drodze

Laszlo Balogh (https://www.facebook.com/artagainstproject)


Na świecie jest obecnie 60 mln uchodźców. Największą grupę wśród nich stanowią obecnie Syryjczycy. Przez ostatnie cztery lata pozostawali przede wszystkim w krajach bezpośrednio sąsiadujących z Syrią. W Turcji jest ich 1,5 mln, w Libanie 1 mln, w Jordani 650 000, w Egipcie 150 000, w Iraku pomimo trwających walk i ogromnego niebezpieczeństwa 250 000. Do tej pory uchodźcy pozostawali blisko granic w nadziei że możliwy będzie powrót do domu, aby nie tracić kontaktu z krewnymi w Syrii, aby nie tracić oszczędności na podróż w dalsze miejsca. Przez okres 3 lat tak ogromna liczba potrzebujących wyczerpała środki własne, krajów które ich przyjęły oraz oficjalnie działających agend międzynarodowych. Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców (UNHCR) – kluczowa organizacja w procesie pomocy uchodźcom - ponawia apele do członków ONZ o wsparcie jej działań. Wsparcie państw członkowskich jest jednak niższe od oczekiwanego i jest w stanie pokryć tylko część potrzeb. Nie mając innego wyjścia uchodźcy ruszają dalej.

Santi Palacios / AP (www.theatlantic.com)

Ich droga wiedzie przede wszystkim przez Morze Śródziemne. Przewożeni przez przemytników małymi łodziami uchodźcy często giną. Międzynarodowe służby starają się ratować tonących. Początkowo ciężar tej operacji ponosiły przede wszystkim Włochy. Pozbawione wsparcia innych krajów Włochy w 2014 roku w akcie protestu znacznie ograniczyły operacje ratownicze. Liczba uchodźców płynących przez morze nie zmalała. Wzrosła jedynie liczba ofiar. Wśród płynących przez morze w 2014 roku tonęła jedna osoba na 16. Widok setek czarnych worków ułożonych na włoskich plażach wstrząsnął opinią publiczną na tyle, że w roku 2015 prowadzona jest już wspólna operacja międzynarodowa. Od tego czasu tonie jedna osoba na pięćset. Na Morzu Śródziemnym działa m.in. statek ratowniczy Lekarzy Bez Granic, który od marca ocalił 11 400 osób.

Od marca, gdy pogoda pozwoliła na względnie bezpieczną żeglugę przez Morze Śródziemne, do Włoch i Grecji przepłynęło 350 000 osób. W całym roku 2014 było to 214 000. Warunki we Włoszech są złe, w pogrążonej w kryzysie Grecji tragiczne. Zdesperowani uchodźcy ruszyli więc pieszo z Grecji do Macedonii, z Macedonii do Serbii, z Serbii na Węgry. Idą pieszo, z dziećmi i odrobiną dobytku.

W krajach do których trafiają reakcje są dość podobne. Władze i część społeczeństwa widzą w nich głównie zagrożenie. Inna część społeczeństwa stara się nieść pomoc. Proporcje tych dwóch grup są różne. Dostępne środki, jakie dany kraj jest w stanie przeznaczyć na potrzeby uchodźców są różne i zazwyczaj ograniczone. Żaden pojedynczy kraj nie jest i nie będzie zdolny zadbać o tych ludzi na najprostszym nawet poziomie bez pomocy z zewnątrz. Możemy pomóc im w tej wędrówce.

Aby włączyć się w działania na tym etapie, kliknij:

Kraj

Organizacja

Opis

Węgry

Migration Aid

Pomoc rzeczowa, transport, środki medyczne

Malta/na morzu

Migrant Offshore Aid Station

Akcje ratownicze na Morzu Śródziemnym

Macedonia

Help the migrants in Macedonia

Pomoc rzeczowa – żywność, środki higieny

Macedonia

Legis

Pomoc rzeczowa – żywność, środki higieny

Grecja

Refugee Solidarity Movement Thessaloniki

Pomoc rzeczowa – żywność, środki higieny

Grecja

Betterplace.org

Pomoc rzeczowa – żywność, środki higieny

Na morzu

Lekarze Bez Granic na morzu

Ratowanie uchodźców na morzu

Bieżące informujacie o dodatkowych możlwościach udzielenia pomocy uchodźcom w drodze przez Bałkany

 

3. Pomoc uchodźcom w kraju do którego dotrą

Ina Fassbender / Reuters (www.theatlantic.com)

Ten punkt zwykle budzi najwięcej kontrowersji. Jest zdecydowanie najtrudniejszy, najbardziej obrosły przekłamaniami i uprzedzeniami, a potencjalnie może być dla kraju gospodarza niezwykle cenny.

Kilka słów wyjaśnienia odnośnie sytuacji osoby, która zjawi się na granicy Polski. Jako obywatel innego państwa poszukujący pomocy osoba taka występuje o objęcie międzynarodową ochroną prawną. Jeśli jest uchodźcą – osobą, której w kraju pochodzenia grozi poważne niebezpieczeństwo prześladowań lub śmierci – prawo międzynarodowe nakłada na nas obowiązek udzielenia pomocy. Do Europy każdego roku przybywa wiele osób które uchodźcami nie są. Przyciąga je wyższy standard życia, nadzieja lepszych zarobków czy wykształcenia. Takie osoby są migrantami, nie uchodźcami. Można zastanawiać się kiedy i w jakim stopniu przyjmowanie migrantów jest korzystne, każdy kraj może jednak realizować własną politykę i nie ma w tym zakresie żadnych obowiązków. Migranci są jednak nadal ludźmi, o czym wiele osób łatwo zapomina. Odróżnieniu migrantów od uchodźców służy procedura sprawdzająca. Na czas procedury osoba nią objęta zamieszkuje zazwyczaj w ośrodku dla cudzoziemców. W przypadku objęcia ochroną międzynarodową mamy do czynienia z uchodźcą. W Polsce uchodźcy mogą liczyć na pomoc finansową państwa. Otrzymują średnio 700 zł miesięcznie na osobę, przez okres 1 roku. W tym czasie powinni nauczyć się języka i samodzielnego funkcjonowania w Polsce, wynająć mieszkanie i zdobyć pracę. Bez pomocy najprawdopodobniej nie osiągną żadnej z tych rzeczy.

Do tej pory wniosek o ochronę międzynarodową składało w Polsce kilkanaście tysięcy osób rocznie. Decyzje pozytywne dotyczyły mniej niż 500 osób. Powtórzmy: Polska w 2014 roku przyjęła nieco ponad 6000 wniosków o „azyl”, z czego pozytywnie rozpatrzy kilkaset. W tym samym czasie do samej tylko Grecji z samej tylko Syrii trafiło ponad 200 000 osób, które jako ofiary wojny w znakomitej większości spełnią kryteria i uzyskają status uchodźców – jak tylko administracja grecka upora się z procedurą. Koczujący w parkach Aten to właśnie osoby oczekujące na działania całkowicie przeciążonych greckich urzędów. Sytuacja we Włoszech jest zaledwie minimalnie lepsza.

W odpowiedzi na taki stan rzeczy Komisja Europejska nakłania inne kraje UE, w tym Polskę, aby solidarnie objęły część obciążeń z krajów, w których znalazła się największa liczba uchodźców. Polska wstępnie zgodziła się przyjąć 2000 osób. W tej liczbie znajdą się osoby z krajów południowej Europy oraz osoby w szczególnie trudnej sytuacji, które pozostały w Libanie i Turcji i gdzie ich przetrwanie jest zagrożone. Negocjacje co do kształtu mechanizmu solidarności europejskiej trwają.

Polska powołała grupę roboczą, w ramach której współpracują UNHCR, MSW, Urząd ds. Cudzoziemców oraz grupa polskich NGO-sów. Zadaniem grupy jest jak najlepsze przygotowanie procesu przyjęcia i integracji przybyłych uchodźców tu, w Polsce. Jak do tej pory działaniom tego rodzaju brakowało koordynacji i często nie były skuteczne. Bezpośrednią współpracę polskiej administracji z organizacjami pozarządowymi od początku tego procesu, już na etapie planowania, uważamy za krok pozytywny, który pozwala mieć nadzieję na sukces przedsięwzięcia.

Działania związane z tym etapem, które wymagają intensywnego zaangażowania wolontariuszy, rozpoczną się najprawdopodobniej w przeciągu kilku miesięcy. Potrzeby przybyłych osób obejmą pomoc bytową, naukę języka, naukę polskiej kultury i funkcjonowania w polskim społeczeństwie, poszukiwanie lokali i zatrudnienia. Co robić? Prosimy śledźcie Państwo z uwagą strony i biuletyny organizacji pozarządowych takich jak nasza Fundacja lub np. stronę refugee.pl. W miarę zapadania konkretnych decyzji co do formy działań i podziału ról będziemy publikować więcej informacji na ten temat.

W pewnym momencie uchodźcy jednak dotrą i do nas. Musimy być dobrze przygotowani.

Fundacja dla Somalii

Fundacja Ocalenie

Fundacja Wolna Syria

 

4. Przeciwstawiać się fali pogardy i nienawiści w stosunku do uchodźców w swoim otoczeniu

Marko Drobnjakovic / AP (www.theatlantic.com)

Za reakcjami tego rodzaju zwykle stoi lęk, dodatkowo powiększany brakiem informacji lub informacjami błędnymi. Atmosfera sensacji i kryzysu tworzona przez media sprzyja reakcjom emocjonalnym a nie sprzyja namysłowi. Co robić? Reagować. Hasła i uwagi oparte na braku wiedzy i stereotypach można korygować informując. Hasła nienawistne i ksenofobiczne pozostawione bez reakcji mogą tworzyć wrażenie, że nienawistna i ksenofobiczna jest większość. Reagujmy.

- Uchodźca jest człowiekiem, tak jak ty i ja.
- Uchodźca jest ofiarą wojny i prześladowań.
- Uchodźca nie jest terrorystą. Często sam przed terrorem ucieka. Możliwe że członkowie jego rodziny zginęli z rąk terrorystów. Możliwe że był tego świadkiem.
- Uchodźca potrzebuje pomocy jednak nie musi i nie chce być ciężarem. Jedna z pierwszych rzeczy o które pyta to możliwość podjęcia pracy.
- Marzeniem uchodźcy jest powrót do domu. Często jest to trwale niemożliwe, co dodatkowo pogłębia jego cierpienie.
- Uchodźców nie powstrzyma niebezpieczne morze ani drut kolczasty. Przyczyną tego nie jest wysokość zasiłków tylko groza, którą chcą zostawić za sobą. Uchodźca pragnie bezpiecznej przyszłości dla swoich dzieci.
- Ponad połowa uchodźców to dzieci.

Aby włączyć się w działania na tym etapie, kliknij:
Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych

Gotowość na przyjęcie uchodźców ma swój wymiar materialny jak i kulturowy.

Refugee.pl

Statystyki UNHCR

 

5. Naciskać na polityków i decydentów i domagać się rozwiązań systemowych

Lefteris Pitarakis / AP (www.theatlantic.com)

Polska znajduje się na uboczy obecnego kryzysu, jednak i do nas uchodźcy napłyną. Nasza administracja podjęła wysiłek przygotowania się na tę sytuację w sposób rzetelny i przemyślany. Współpracuje w tym procesie zarówno z UNHCR jak i polskimi organizacjami pozarządowymi. Przed nami jednak wybory parlamentarne. Wszędzie gdzie nadarzy się okazja pytajcie Państwo kandydatów o ich plany w kwestii przyjmowania przez Polskę uchodźców. Naciskajcie, aby traktowali tę kwestię z pełną powagą. Zobaczcie jaki jest ich stan wiedzy w tym zakresie. Konfrontujcie punkty widzenia. Nie bójcie się zadawać pytań.

Aby włączyć się w działania na tym etapie, kliknij:
List otwarty do polskich władz - akcja zorganizowana przez dziennikarzy

List otwarty do polskich władz - wspierany m.in. przez artystów, naukowców i aktywistów

List otwarty do Premier Ewy Kopacz -  sygnowany przez polskie organizacje pozarządowe

W dniu14 września odbędzie się szczyt państw UE poświęcony kryzysowi uchodźczemu w Europie. Podpisz petycje i weź udział w manifestacji:

Petycja avaaz.org

Kampania Amnesty International

Manifestacja Uchodźcy mile widziani, w sobotę, 12 września - Warszawa

  

Więcej informacji o uchodźcach: https://www.facebook.com/refugee.pl.pah

Drodzy Państwo, powyższy opis jest zwięzły i siłą rzeczy wiele elementów pomija lub traktuje wyrywkowo. W szczególności proponowane formy działań są tylko sugestią. Poszukujcie innych dróg, a jeśli znajdziecie propozycje które uznacie za wartościowe, dajcie nam znać.

Kto chce – szuka sposobów. Kto nie chce – szuka powodów.

Razem możemy zrobić dużo dobrego.

Fundacja Wolna Syria